Türkiye’de değişken yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik sistemine entegrasyonunun hızlanması ve dağıtım sistemine bağlı enerji kaynaklarının artması, mevcut ulusal fiyatlandırma mekanizmasının değişen piyasa koşullarını ve fiyat sinyallerini ne ölçüde yansıtabildiğine ilişkin tartışmaları gündeme getirmektedir. Güneş ve rüzgar enerjisi kapasitesinin belirli coğrafi bölgelerde yoğunlaşması ise şebeke kısıtlarını ve buna bağlı esneklik ihtiyacını artırmaktadır.
Bu çerçevede, bölgesel veya düğüm bazlı fiyatlandırma uygulamalarının şebekenin anlık durumunu daha doğru yansıtması, etkin dağıtım stratejileriyle yenilenebilir enerji kaynaklarından kaynaklanan kesintileri azaltması ve yeni üretim ile altyapı yatırımlarını daha etkin yönlendirmesi bakımından önemli fırsatlar sunabileceği değerlendirilmektedir. SHURA’nın bu çalışmasında, Türkiye elektrik piyasasında uygulanan mevcut ulusal uzlaştırma yaklaşımına alternatif olarak bölgesel ve düğüm bazlı uzlaştırma mekanizmalarının olası etkileri incelenmiştir.
Çalışmada, bölgesel şebeke koşulları ve arz-talep dengeleri dikkate alınarak farklı fiyatlandırma mekanizmalarının piyasa sonuçları ve sistem işletimi üzerindeki etkileri iki temel senaryo çerçevesinde analiz edilmiştir. Bu kapsamda, 2035 yılı projeksiyonu temel alınarak Türkiye elektrik piyasası ve iletim şebekesi simüle edilmiş; ulusal, bölgesel ve düğüm bazlı fiyatlandırma mekanizmaları altında oluşacak uzlaştırma sonuçları değerlendirilmiştir. Ayrıca, bölgesel ve düğüm bazlı marjinal fiyatlandırma mekanizmalarının elektrik sisteminin verimli ve güvenilir işletimine katkıları ile maliyet etkin elektrik arzı üzerindeki etkileri ortaya konmuştur.
